Wczoraj Krajowa Rada Ratowników Medycznych – organ świeżo utworzonego samorządu zawodowego – poinformowała o podjęciu uchwały w sprawie wysokości składki członkowskiej w samorządzie zawodowym ratowników medycznych. Jest wysokość ustalono na poziomie 115 zł miesięcznie, co czyni ją jedną z najwyższych składek wśród zawodów medycznych posiadających własny samorząd. W związku z tym skierowałem do Krajowej Izby Ratowników Medycznych wniosek o udzielenie informacji publicznej. Pytam w nim o uzasadnienie wysokości składki oraz koszty funkcjonowania samorządu zawodowego.
11 stycznia 2025 roku Krajowa Izba Ratowników Medycznych poinformowała za pośrednictwem profilu w mediach społecznościowych o podjęciu przez Krajową Radę Ratowników Medycznych uchwały nr 145/KR/2026 w sprawie określenia wysokości składki członkowskiej Krajowej Izby Ratowników Medycznych.
Jest to jedna z najwyższych (poza samorządem zawodowym lekarzy i lekarzy dentystów) składka zawodowa wśród zawodów medycznych posiadających własny samorząd (patrz poniższa tabela). Najwięcej kontrowersji budzi dysproporcja pomiędzy wysokością składki opłacanej przez pielęgniarki i położone. Pomimo rozbudowanych struktur, w których skład wchodzi Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych oraz 45 Okręgowych Izb, pielęgniarki opłacają składki niższe niż w przypadku ratowników medycznych posiadających wyłącznie centralny organ samorządowy bez struktur okręgowych. Ratownicy medyczni w 2026 roku będą opłacać składki wyższe nawet niż radcowie prawni (tj. 111 zł/mc bez ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej) oraz lekarze weterynarii (50-80 zł/mc w zależności od uchwały okręgowej izby). Nic zatem dziwnego, że sprawa budzi wiele kontrowersji.
| Zawód | Wysokość składki | Uwagi |
|---|---|---|
| Architekci | 125 zł/mc | |
| Lekarze i lekarze dentyści | 120 zł/mc | |
| Radcowie Prawni | 111 zł/mc | Bez ubezpieczenia OC |
| Farmaceuci | 50-100 zł/mc | Szczegółowa stawka ustalana przez izby okręgowe |
| Doradcy Podatkowi | 90 zł/mc | |
| Pielęgniarki i Położne | 82 zł/mc | |
| Inżynierowie Budownictwa | 81 zł/mc | |
| Lekarze Weterynarii | 50-80 zł/mc | Szczegółowa stwka ustalana przez izby okręgowe |
| Fizjoterapeuci | 45 zł/mc | |
| Diagności laboratoryjni | 40 zł/mc |
W związku z tym złożyłem do Krajowej Izby Ratowników Medycznych wniosek o udzielenie informacji publicznej w przedmiocie wysokości stawki oraz kosztów funkcjonowania samorządu zawodowego. Nie jest to działanie polemiczne ani emocjonalne, lecz konsekwencja potrzeby uporządkowania debaty wokół decyzji, która wprowadza powszechne i obowiązkowe obciążenie finansowe dla całej grupy zawodowej. Tym bardziej, że organu samorządu zawodowego dotychczas nie komunikowały publicznie szacowanych kosztów funkcjonowania lub harmonogramu wdrażanych usług dla ratowników medycznych.
Dlaczego pytam samorząd o wysokość stawki?
Po pierwsze, składka członkowska w ustalonej wysokości ma charakter przymusowy i długotrwały, a więc w sensie funkcjonalnym stanowi publicznoprawne obciążenie finansowe ratowników medycznych. W takich przypadkach osoby zrzeszane w samorządzie zawodowym mamy prawo oczekiwać, że standardem powinno być nie tylko ogłoszenie wysokości stawki, lecz również pełna jawność dokumentów, na podstawie których stawkę ustalono. Bez dostępu do kalkulacji kosztów, planu finansowego i przyjętych założeń liczbowych nie da się rzetelnie ocenić, czy kwota 115 złotych miesięcznie odpowiada rzeczywistym kosztom realizacji zadań ustawowych.
Po drugie, przedstawiony przez KIRM sposób ustalenia składki – jako procent przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw – nie pozostaje w oczywistej relacji do realnych wynagrodzeń ratowników medycznych, które charakteryzują się dużą zmiennością i często opierają się na kontraktach oraz systemie dyżurowym. To dodatkowo wzmacnia potrzebę sprawdzenia, czy przyjęta podstawa kalkulacji została poddana analizie proporcjonalności i czy rozważano inne, mniej dolegliwe dla członków rozwiązania.
Po trzecie – o czym już wspominałem – szczególnie istotnym punktem odniesienia jest porównanie do innych samorządów zawodowych w ochronie zdrowia, w tym do Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych. Samorząd pielęgniarek i położnych funkcjonuje w oparciu o rozbudowaną, wieloszczeblową strukturę organizacyjną, obejmującą izbę centralną oraz 45 okręgowych izb. Jest to model niewątpliwie bardziej kosztowny organizacyjnie niż struktura samorządu ratowników medycznych, który – zgodnie z przyjętymi założeniami – nie posiada struktur okręgowych. Mimo to składka w samorządzie pielęgniarek i położnych pozostaje niższa, co rodzi uzasadnione pytanie o racjonalność i proporcjonalność przyjętej stawki w KIRM.
Nie bez znaczenia jest również fakt, że w przestrzeni publicznej pojawiają się plotki dotyczące kosztów związanych z wpisem do rejestru ratowników medycznych oraz wydawaniem prawa wykonywania zawodu. Jednocześnie wiadomo, że część zadań samorządu była lub jest finansowana ze środków publicznych. W takiej sytuacji konieczne jest ustalenie, czy i w jakim zakresie koszty te zostały uwzględnione w kalkulacji składki członkowskiej, czy też istnieje ryzyko podwójnego obciążenia ratowników medycznych tymi samymi kosztami. Na rozwianiu plotek dotyczących wysokości opłaty za wpis do rejestru oraz wydanie prawa wykonywania zawodu powinno zależeć przede wszystkim samym organom samorządu zawodowego.
Jaki wniosek złożyłem?
Samorząd zawodowy tworzymy my – ratowniczki i ratownicy medyczni, a nie wyłącznie osoby zasiadające w organach samorządu zawodowego, które mają nas tylko i wyłącznie reprezentować. Ponieważ sprawa składek dotyczy nas wszystkich, uważa że treść złożonego przeze mnie wniosku powinna być publiczna. Podobnie jak uzyskana na jego drodze odpowiedź.
Co dalej?
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej, Krajowa Izba Ratowników Medycznych ma maksymalnie 14 dni na udzielenie odpowiedzi. Termin ten może ulec wydłużeniu do 30 dni po uprzednim poinformowaniu wnioskodawcy, co wymaga jednak uzasadnienia.
Po uzyskaniu odpowiedzi z Krajowej Izby Ratowników Medycznych pismo udostępnię do publicznej wiadomości. Zgodnie z zasadą, że sprawa dotyczy wszystkich ratowników medycznych, a tym samym wszyscy mają prawo znać odpowiedź.
Kilka słów na koniec
Po pierwsze, niezależnie od stricte finansowej zasadności przyjętej stawki, sposób zakomunikowania decyzji o jej wysokości to poważny błąd wizerunkowy. Samorząd zawodowy, zwłaszcza nowo tworzony, funkcjonuje w pierwszej kolejności w sferze zaufania, a dopiero później w sferze regulacyjnej. Wprowadzenie wysokiego, obowiązkowego obciążenia bez uprzedniego przygotowania środowiska – poprzez etapowe komunikowanie kosztów, harmonogramu wdrażania poszczególnych zadań i usług, czy choćby syntetycznego planu działania – to strzał w kolano. Strzał nieuchronnie generujący opór i poczucie arbitralności decyzji. Zamiast informacji na temat przewidywanych kosztów działania czy jakiegokolwiek innego uzasadnienia wysokości stawki, samorząd rzucił ratownikom w twarz uchwałę z horrendalną składką.
Pozytywnego wizerunku samorządu zawodowego nie buduje się poprzez nieustanną publikację po rozmaitych spotkaniach pozowanych zdjęć z rękami ułożonymi w najróżniejsze formy sztampowej “piramidki”. Pozytywny wizerunek buduje się poprzez odpowiedzialną komunikację, której tutaj zabrakło. Tak zaufania się nie buduje…
Po drugie, na koniec jeszcze raz podkreślam: celem złożonego przeze mnie wniosku o informacje publiczną nie jest wywoływanie niepokojów, czy sianie fermentu, o co zapewne tak czy inaczej część członków organów samorządu mnie posądzi – w końcu patrząc na ręce i zadając pytania narusza się komfort osobisty drugiej osoby. Lepiej jest przecież podejmować decyzje we własnym gronie narzucając je środowisku, które najlepiej ma pochylić głowę i przyjąć, że cyt. “Składka jest adekwatna do ponoszonych kosztów początkowych i późniejszych. Szczegółowo patrzyliśmy na liczby i analizowaliśmy różne scenariusze finansowe i organizacyjne”.
Samorząd zawodowy ratowników medycznych nie jest własnością Krajowej Rady ani jej członków. Tworzymy go my wszyscy – ratownicy medyczni – i to w naszym imieniu organy samorządu podejmują decyzje. Prawo do zadawania pytań, domagania się dokumentów i oceny sposobu działania naszych przedstawicieli nie jest przejawem braku lojalności wobec samorządu, lecz elementarnym warunkiem jego dojrzałości i wiarygodności.
Adam Stępka
Autor tego bloga. Specjalista public relations oraz ratownik medyczny. W swojej codziennej pracy nie tylko ratuje ludzkie życie, ale także wizerunek podmiotów medycznych.
