Pierwsza pomoc – jak jej udzielać?

Rynek szkoleń z pierwszej pomocy przypomina trochę aptekę bez recept – wszystko jest dla wszystkich, wszędzie są „specjaliści”, a półki uginają się od ofert. Wystarczy przejrzeć CEIDG: co drugi ratownik medyczny prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą ma w PKD wpisane „prowadzenie szkoleń”. I, co gorsza, spora część tych osób faktycznie te szkolenia prowadzi. Na Facebooku i w Google wszystko wygląda pięknie: fantazyjna nazwa, logo, zdjęcie fantoma, hasło o „profesjonalnych szkoleniach z pierwszej pomocy” i certyfikat z logiem jakiejś organizacji, o której nikt wcześniej nie słyszał. Tylko że ładne logo nie ratuje życia, a ładne zdjęcia nie uczą skutecznego uciskania klatki piersiowej.

Problem polega na tym, że bycie ratownikiem medycznym nie czyni z człowieka instruktora z automatu – tak jak fakt posiadania prawa jazdy nie czyni nikogo instruktorem nauki jazdy. Nie każdy z nas ma predyspozycje do uczenia innych, nie każdy ma przygotowanie metodyczne, nie każdy potrafi tłumaczyć rzeczy trudne w prosty sposób. Część ratowników – choć często w najlepszej wierze – powiela na sali szkoleniowej własne nawyki z karetki, przekładając realia zespołu ratownictwa medycznego na oczekiwania wobec księgowej, nauczyciela czy magazyniera. Efekt bywa opłakany: uczestnicy wychodzą z mnóstwem ciekawych anegdot w głowie, zapamiętanymi zdjęciami z wypadków. Często słyszą o migotaniu komór, częstoskurczu komorowym bez tętna itp. A to jest dokładne przeciwieństwo tego, co powinny im dawać dobrze poprowadzone zajęcia z pierwszej pomocy.

Stąd moja dość brutalna teza: o dobry kurs pierwszej pomocy jest naprawdę trudno. Nie chodzi o to, że takich szkoleń w ogóle nie ma – są, i to bardzo dobre. Kłopot polega na tym, że giną w zalewie ofert przeciętnych, przypadkowych albo zwyczajnie słabych. Uczestnik kursu nie ma narzędzi, żeby to odróżnić przed zapisaniem się: widzi cenę, certyfikat i uśmiechniętych ludzi na zdjęciu. Dopiero po fakcie okazuje się, że połowę czasu zajęły anegdoty z „karetki”, 20 minut resuscytacji na jednego fantoma dla całej grupy i pokaz sprzętu, do którego nikt z uczestników nigdy nie będzie miał dostępu. O tym, jak świadomie wybrać firmę szkoleniową – i jakie pytania zadać, zanim wydamy pieniądze – napiszę w kolejnym artykule, bo to temat na osobny, bardzo konkretny poradnik.

Na razie warto zapamiętać jedną, niewygodną prawdę: nie istnieje na świecie system ratownictwa medycznego, który byłby w stanie docierać do każdej osoby w stanie zagrożenia życia w ciągu pięciu minut. Nawet najlepiej zorganizowane pogotowie nie teleportuje się na miejsce zdarzenia. Te pierwsze minuty należą zawsze do świadków: sąsiadki, współpracownika, przechodnia. Dlatego wybór dobrego kursu pierwszej pomocy nie jest fanaberią ani „benefitem pracowniczym”, tylko realną inwestycją w przeżywalność. A oprócz samego szkolenia warto znać aktualne wytyczne – choćby po to, by po wyjściu z kursu umieć odróżnić to, co jest zgodne z wiedzą medyczną, od tego, co jest tylko widowiskowym, ale bezużytecznym show.